KEYWORD_1CALL: 0917-212-969 KEYWORD_1 KEYWORD_2

Cần hoàn thiện chính sách pháp luật về tội phạm chưa thành niên

Những năm gần đây tội phạm do người chưa thành niên thực hiện tại nước ta có chiều hướng gia tăng cả về quy mô và tính chất với xu hướng chung là năm sau có số vụ và số người phạm tội cao hơn năm trước gây nên sự quan tâm, lo lắng trong dư luận.


Vụ án Lê Văn Luyện phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi gây xôn xao dư luận

 

Những con số biết nói

Từ năm 2007 - 2012, các lực lượng công an đã điều tra hơn 49.000 vụ phạm pháp hình sự với gần 76.000 đối tượng người chưa thành niên phạm pháp. Năm 2012, tòa án các cấp đưa ra xét xử 6.425 bị cáo là người chưa thành niên.

Trong đó, đáng chú ý là tỷ lệ nam giới chiếm gần 96,4% trong khi nữ giới chỉ chiếm hơn 3,6%. Đối tượng gây án chủ yếu là những em bỏ học, bỏ nhà sống lang thang, kinh tế gia đình khó khăn (40,9%); số vụ phạm tội do đối tượng sống trong gia đình thiếu khuyết, bố mẹ bạo hành, ít quan tâm đến giáo dục con hoặc bản thân bố mẹ cũng bị kết án chiếm gần 50%. Số vụ án do người chưa thành niên phạm tội lần hai trở lên chiếm tỷ lệ cao (44,8%) .

Tội phạm chưa thành niên rất phức tạp, có mặt ở nhiều loại tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng và hơn 65% vụ phạm pháp của người chưa thành niên có sử dụng vũ khí hoặc hung khí. Đặc biệt nhiều người chưa thành niên thực hiện tội phạm với phương thức, thủ đoạn hết sức nguy hiểm, tinh vi, nhiều vụ rất dã man và mất hết tính người.

Địa phương có số vụ phạm tội do người chưa thành niên thực hiện trong những năm này nhiều nhất là thành phố Hồ Chí Minh (hơn 3.300 vụ), Đồng Nai (hơn 2.200 vụ), tiếp đến là Khánh Hòa, Đắk Lắk và Hà Nội.

Trong những vụ án được đưa ra xét xử, có nhiều vụ án thể hiện người phạm tội manh động, liều lĩnh, cố tình phạm tội đến cùng, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm chấn động dư luận như vụ Lê Văn Luyện, sinh năm 1993 ở Bắc Giang; vụ Đào Thị Thu Hương (tức My sói), sinh năm 1996 ở Hà Nội cùng đồng bọn phạm tội hiếp dâm, hiếp dâm trẻ em và cướp tài sản.

Từ những vụ án nêu trên, đã xuất hiện trên các phương tiện truyền thông hàng ngàn lượt ý kiến đề nghị tăng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội và hạ độ tuổi bắt đầu phải chịu trách nhiệm hình sự xuống dưới 14 tuổi (có thể là 12 hoặc 13 tuổi). Tuy nhiên hiện vẫn có nhiều quan điểm về vấn đề này.

Từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về một số tội nhất định?

Bà Nguyễn Thị Kim Thoa Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp cho rằng, các nhà làm luật cần nghiên cứu giới hạn phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên theo hướng chỉ đặt vấn đề buộc người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về một số tội phạm nhất định mà không quy định theo loại tội như hiện nay.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Bí thư Huyện ủy Phúc Thọ, Hà Nộ cho rằng, trước tình hình tội phạm trẻ chưa thành niên hiện nay cần quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự sớm hơn, cụ thể là người từ đủ 13 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi do mình thực hiện.

Tuy nhiên thực tế không chỉ là vấn đề áp dụng độ tuổi khi xử lý trách nhiệm hình sự mà trong quá trình áp dụng các quy định của luật để xử lý các vụ án liên quan đến người chưa thành niên cần có nhiều ưu tiên để những đối tượng này có cơ hội “làm lại cuộc đời”.

Hiện nay luật chưa có quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của người giám hộ cũng như chế tài đối với họ nên nhiều trường hợp người giám hộ không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, không có mặt trong các buổi lấy lời khai, thẩm vấn….

Theo ông Trịnh Công Phán, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, cần quy định cụ thể về các trường hợp được (hoặc có thể được) miễn trách nhiệm hình sự. Bộ luật Tố tụng Hình sự cần có chương riêng quy định những nguyên tắc áp dụng đối với người chưa thành niên tham gia tố tụng.

Việc lấy lời khai người chưa thành niên cần được tiến hành trong phòng có trang bị các đồ vật mang tính chất thân thiện nhằm làm giảm bớt căng thẳng, sợ hãi cho họ.

Các vụ án do người chưa thành niên gây ra có tính chất nhạy cảm cần phải xem xét để xử kín nhằm bảo vệ họ tránh khỏi mặc cảm bởi dư luận, tạo điều kiện cho họ tái hòa nhập cộng đồng.

Nhiều ý kiến của các chuyên gia luật cũng đề nghị quy định mức hình phạt tù tối đa áp dụng cho người chưa thành niên là 15 năm, tạo cơ hội để họ cải tạo, “làm lại cuộc đời”, trở thành công dân tốt của gia đình và xã hội.

Bổ sung quy định các nguyên tắc xử lý, biện pháp tư pháp và hình phạt áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội có thể được kéo dài cho các đối tượng “hậu chưa thành niên”, đến 20 tuổi với các điều kiện và yêu cầu cụ thể.

Các nhà làm luật cần tiếp tục bổ sung hoàn thiện các nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội theo hướng bảo đảm lợi ích tốt nhất cho các em, hạn chế khả năng áp dụng hình phạt tù trên cơ sở quy định thành nguyên tắc áp dụng các biện pháp giam giữ chỉ được áp dụng khi là biện pháp cuối cùng và trong thời hạn ngắn nhất có thể.

Bổ sung chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện để người chưa thành niên bị kết án phạt tù có thái độ cải tạo tốt có điều kiện trở về tái hòa nhập cộng đồng. Nghiên cứu bổ sung quy định về áp dụng biện pháp thay thế biện pháp xử lý hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội

Bài viết liên quan

KEYWORD_1